Naar de inhoud van de pagina

5. Sound Production

Het belangrijkste wat een stage piano in huis moet hebben, is een degelijk aanbod goed klinkende akoestische en elektrische pianoklanken. Dankzij de snelle ontwikkeling van technologie, hebben bijna alle modellen dit tegenwoordig in huis. ‘Slecht klinkende’ stage piano’s zijn nauwelijks meer te vinden. Dit betekent echter niet dat er geen verschillen meer bestaan. De piano’s in hogere prijsklassen klinken zéér gedetailleerd, met een uitstekende dynamiek. En ze voegen extra detail’s toe zoals resonantie van het klankbord, of de bijgeluiden van het pedaalmechaniek. Dit soort kleine toevoegingen maken de sound nóg realistischer. In een live situatie vallen dit soort details echter meestal weg. Een geruststellende gedachte als u geen groot budget beschikbaar heeft.

Wat vaak erg belangrijk is voor een podiummuzikant, is het aantal klanken of timbres die beschikbaar zijn. Voor pop en rock muziek zijn piano’s doorgaans zeer sprankelend en dwingend, terwijl voor jazz en ballads een donkere, zachtere klank meestal de voorkeur heeft. Zodoende is het prettig als het instrument tenminste 2 of 3 akoestische pianoklanken in huis heeft. Bij goedkopere modellen worden dezelfde samples gebruikt, die middels effecten worden vervormd om als een andere piano te klinken. Vaak doet dit af aan de geluidskwaliteit.

Naast akoestische piano’s vindt men doorgaans ook een breed scala aan elektrische piano’s aan boord. Deze klanken zijn minstens zo belangrijk! Denk hierbij aan goede Rhodes en FM piano’s (zoals de Yamaha DX7), maar ook Wurlitzers en CP70/80 klanken.


Het aanbod van klanken verschilt behoorlijk tussen de verschillende modellen. Sommigen bieden slechts een handje vol geluiden, anderen hebben honderden sounds in huis. Bij bepaalde modellen kunnen zelfs nieuwe sounds worden ingeladen via sound boards of vanaf de computer. Het is voor de aankoop goed om te bepalen welke klanken u nodig heeft en of het beoogde instrument daarin voorziet.

De duurdere modellen stage piano's hebben een groot scala aan klanken aan boord, vergelijkbaar met synthesizers en keyboards.

Dankzij moderne DSP technologie (Digital Signal Processing), is de polyfonie bij moderne instrumenten niet meer iets om rekening mee te houden. In de middenklasse komen al instrumenten voorbij met 128 stemmen of meer. Enkel de allergoedkoopste instrumenten bieden soms minder dan 64 stemmen. Dit hoeft geen probleem te zijn, maar bedenk wel dat dit cijfer wordt gehalveerd als de klanken in stereo worden weergegeven. Als u het voetpedaal veel gebruikt, kan de limiet ineens snel gehaald worden. Bovendien, houdt u minder stemmen over om geluiden op elkaar te stapelen (bijvoorbeeld piano met strijkers).

Wat is polyfonie?

Polyfonie beschrijft het maximale aantal klanken die een digitale piano kan weergeven. Digitale instrumenten worden –net als computers- gelimiteerd door de rekencapaciteit van de processor en het aanwezige geheugen. Hoe meer klanken tegelijk moeten worden weergegeven, des te meer rekenkracht er nodig is. In de specificaties van een digitale piano ziet men vaak een polyfonie-opgaaf van 32, 64, 128 of 256 stemmen. In eerste instantie lijkt dat wat overdreven –een mens heeft immers maar 10 vingers- maar schijn bedriegt! Veel piano’s gebruiken stereo-samples, waardoor elke gespeelde noot 2 stemmen van de polyfonie vereist. Op het moment dat u het sustainpedaal ingetrapt houdt en meerdere noten speelt, stapelen de stemmen zich in rap tempo op. Daarbij worden ook nog stemmen gebruikt voor bijgeluiden zoals het pedaalmechaniek, of ‘release samples’- de geluiden die klinken wanneer men een toets los laat. Piano’s met een hogere polyfonie kunnen meer van dit soort klanken tegelijk weergeven, wat een hoger realisme tot gevolg heeft.

Polyfonie

Polyfonie beschrijft het maximale aantal klanken die een digitale piano kan weergeven. Digitale instrumenten worden –net als computers- gelimiteerd door de rekencapaciteit van de processor en het aanwezige geheugen. Hoe meer klanken tegelijk moeten worden weergegeven, des te meer rekenkracht er nodig is. In de specificaties van een digitale piano ziet men vaak een polyfonie-opgaaf van 32, 64, 128 of 256 stemmen. In eerste instantie lijkt dat wat overdreven –een mens heeft immers maar 10 vingers- maar schijn bedriegt! Veel piano’s gebruiken stereo-samples, waardoor elke gespeelde noot 2 stemmen van de polyfonie vereist. Op het moment dat u het sustainpedaal ingetrapt houdt en meerdere noten speelt, stapelen de stemmen zich in rap tempo op. Daarbij worden ook nog stemmen gebruikt voor bijgeluiden zoals het pedaalmechaniek, of ‘release samples’- de geluiden die klinken wanneer men een toets los laat. Piano’s met een hogere polyfonie kunnen meer van dit soort klanken tegelijk weergeven, wat een hoger realisme tot gevolg heeft.

MIDI

MIDI (Musical Instrument Digital Interface) is een data-overdrachtsprotocol, waarmee digitale informatie over toonhoogte, toonlengte, aanslagvolume, klanktype etc. kan worden overgedragen tussen instrumenten en/of een computer. Meer informatie hierover vindt u in de online raadgever over keyboards. Vele digitale piano's beschikken over MIDI aansluitingen, doorgaans een in- en uitgang die respectievelijk als 'MIDI in' en 'MIDI out' gekenmerkt worden. Daarmee kunt u andere toetseninstrumenten aansluiten, of een computer met sequencersoftware. Ook muzieknotatieprogramma's ondersteunen het MIDI-protocol. Soms wordt MIDI zelfs gebruikt om geluiden te downloaden, zeker als een instrument niet van een USB-aansluiting is voorzien.

Controllers

Wanneer u een digitale piano uitzoekt, is het goed om erop te letten dat alle knoppen, schuiven en andere besturingselementen makkelijk te bereiken zijn tijdens het spelen. Kunt u bijvoorbeeld makkelijk de geluiden wisselen? Zijn er directe knoppen om effecten te bedienen, of zitten die functies achter een ingewikkelde menustructuur verstopt? Een Elektronische piano is in feite een computer, ontworpen door hardware en software engineers. Helaas vergeten die nog wel eens, dat de gemiddelde muzikant liever niet de hele dag zit te programeren. Let er dus in elk geval op, dat het gene wat u wilt doen met uw instrument, goed en gemakkelijk gaat tijdens het spelen!

Arranger

Een arranger maakt het mogelijk om u tijdens uw spel te laten begeleiden door meerdere instrumenten. Deze functie vindt men voornamelijk op keyboards, maar komt ook op sommige digitale piano's voor. Hiermee kan men met een simple druk op een knop een gehele band, of geheel orkest imiteren, in diverse ritmes en stijlen naar keuze.

Uw contactpersoon